یکی از تصورات رایج عموم این است که هرچه کارتن ضخیم تر باشد، محکم تر است و مقاومت بیشتری دارد. اما مقاومت انواع کارتن به عواملی مانند: نوع وکیفیت کاغذ و مقوا، ساختار داخلی، نوع فلوت و تعداد لایه ها بستگی دارد. یعنی دو کارتن با ظاهر مشابه می توانند کاربردهای متفاوتی داشته باشند. انتخاب ساختار مناسب کارتن در عملکرد کارتن بسیار موثر است. یکی از عوامل تعیین کننده در عملکرد کارتن نوع فلوت به کار رفته در آن است. انتخاب فلوت بر میزان محافظت از محصول، مقاومت در برابر فشار و ضربه هنگام حمل و نقل، هزینه تولید و فضای اشغال شده در انبار تاثیرگذار است. انواع فلوت برای نیازهای متفاوتی طراحی شده اند. انتخاب فلوت مناسب باید براساس نوع محصول و شرایط استفاده صورت گیرد.

در این مقاله پس از بررسی اینکه فلوت چیست، با انواع فلوت آشنا می شویم و تفاوت ها و کاربرد های هر کدام از آن ها را متوجه می شویم. در نهایت باید بدانیم که برای هر نوع بسته بندی کدام نوع فلوت مناسب تر است.

فلوت کارتن یا جعبه لمینتی چیست؟

فلوت (Flute) همان لایه موج‌دار داخل کارتن یا جعبه لمینتی است که بین دو لایه صاف کاغذ قرار می‌گیرد. این لایه با استفاده از چسب مناسب به لایه‌های لاینر متصل شده و در کنار آن‌ها ساختاری ایجاد می‌کند که استحکام و مقاومت کارتن یا جعبه لمینتی را افزایش می‌دهد.

ساختار یک کارتن یا جعبه لمینتی سه لایه به این صورت است که لایه موج دار یا فلوت بین دو لایه liner قرار می گیرد. قوس در مهندسی از مناسب ترین اشکال برای تحمل فشار است. فلوت هم مانند مجموعه قوس های متصل به هم عمل می کند. بین این قوس ها فضای خالی وجود دارد که این فضای خالی هم می تواند تا حدی مانند یک عایق، محصول را در برابر تغییرات محیطی محافظت کند و هم بخشی از انرژی ضربه را جذب کند. از وظایف فلوت می توان به افزایش مقاومت و استحکام کارتن یا جعبه لمینتی با وزن کم، جلوگیری از تغییر شکل کارتن یا جعبه لمینتی و جلوگیری از فشار و ضربه در حمل و نقل اشاره کرد. انواع فلوت براساس ارتفاع موج، تعداد موج ها در یک طول مشخص و ضخامت نهایی دسته بندی می شوند. همین تفاوت ها باعث می شود که برخی فلوت کارتن ها مقاومت بیشتری داشته باشند و برخی دیگر برای بسته بندی ظریف تر مناسب باشند. شناخت تفاوت انواع فلوت قدم نخست برای انتخاب کارتن یا جعبه لمینتی مناسب است.

فلوت چگونه تولید می شود؟

برای تولید فلوت ابتدا کاغذ فلوت به صورت رول وارد دستگاه می شود. کاغذ داخل دستگاه با بخار و حرارت نرم و مرطوب می شود تا بتواند به راحتی شکل موج دار به خود بگیرد. سپس کاغذ از میان غلتک های کنگره ساز عبور کرده و موج های منظم یا فلوت ایجاد می شود. در مرحله بعد liner با چسب مناسب که به قله های موج فلوت زده شده به آن چسبانده می شود و در این مرحله single face تشکیل می شود. با چسباندن لایه دوم liner به فلوت ساختار کارتن سه لایه که رایج ترین نوع کارتن لمینتی است تولید می شود. با اضافه کردن لایه های بیشتر و طی فرایند مشابه می توان کارتن های پنج یا هفت لایه هم تولید کرد. در آخرین مرحله ورق ها از قسمت خشک کن دستگاه عبور می کنند تا چسب ها تثبیت شوند. در پایان، ورق‌های تولیدشده برای مراحل بعدی مانند برش، دایکات، چاپ و تبدیل به جعبه آماده می‌شوند.

به طور خلاصه، برای تولید فلوت و کارتن لمینتی از دستگاهی به نام Corrugator استفاده می شود. کاغذ فلوت و liner به صورت رول وارد دستگاه می شوند سپس با کمک حرارت، بخار، غلتک های کنگره ساز و چسب مناسب به هم متصل شده و ورق کارتن لمینتی را تولید می کنند.

انواع فلوت کارتن یا جعبه لمینتی

فلوت انواع متفاوتی دارد. ارتفاع موج، تعداد موج ها در واحد طول (گام) و ضخامت نهایی درانواع فلوت متفاوت هستند. همین تفاوت است که باعث می شود هر فلوت کاربرد ویژه ای داشته باشد. انتخاب فلوت مناسب، به نوع محصول، نوع کارتن یا جعبه لمینتی و میزان محافظت وابسته است. با شناخت انواع فلوت می توانیم براساس نیاز محصول، درست ترین انتخاب را داشته باشیم.

فلوت F

فلوت F یکی از نازکترین فلوت های موجود در ایران است. ضخامت این فلوت بین ۰.۸ تا ۱ میلیمتر است. موج ها در فلوت F ریز و متراکم هستند. ارتفاع کم موج ها باعث می شود سطح این نوع کارتن صاف باشد. این نوع فلوت در فضا نسبت به فلوت های بزرگتر سطح کمتری را اشغال می کند. در نتیجه کارتن یا جعبه لمینتی ساخته شده با فلوت F ظاهر ظریفتر و حجم بسته بندی کمتری دارد. از این فلوت در بسته بندی جعبه های فروشگاهی، صنایع غذایی و صنایع شیرینی و شکلات استفاده می شود.

فلوت E

ضخامت تقریبی فلوت E بین ۱ تا ۱.۷ میلیمتر است. این نوع فلوت یکی از رایج ترین فلوت های نازک به شمار می رود. به طور کلی فلوت E نسبت به فلوت F از استحکام بیشتری برخوردار است بسته بندی آرایشی و دارویی و جعبه های فروشگاهی چند مورد از کاربردهای فلوت E است.

فلوت B

یکی دیگر از فلوت ها در صنعت بسته بندی فلوت B است. این فلوت ضخامتی بین ۲.۵ تا ۳.۵ میلیمتر دارد. ارتفاع بیشتر موج‌ها به افزایش مقاومت فشاری این فلوت کمک می‌کند. در فلوت B بین استحکام و ابعاد تعادل برقرار است. از ویژگی های این نوع فلوت می توان به ضخامت متوسط، تحمل فشار مناسب و کاهش تغییر شکل اشاره کرد. کاربردهای آن نیز در جعبه های حمل، صنایع غذایی و کالاهای مصرفی است.

فلوت C

ارتفاع موج فلوت c تقریبا ۳.۶  میلی متر است و تعداد موج های آن حدود ۱۳۰ موج در هر متر است. البته این اعداد می توانند براساس مشخصات تولید متفاوت باشند. فلوت c در بسته بندی های عمومی و کارتن هایی که به ترکیبی از استحکام و محافظت نیاز دارند استفاده می شود. این فلوت یکی از اجزای رایج ساختارهای ترکیبی کارتن های پنج لایه مانند CB و CE است.

فلوت D

فلوت D از نظر ضخامت بین فلوت E و فلوت B قرار می گیرد. این فلوت می‌تواند ترکیبی از قابلیت چاپ مناسب فلوت‌های ریزتر و مقاومت ساختاری بیشتر را فراهم کند البته ویژگی های این نوع فلوت می تواند بسته به استاندارد یا تولیدکننده متفاوت باشد. از این فلوت در بسته‌بندی‌های فروشگاهی، بسته‌بندی مواد غذایی، محصولات مصرفی و جعبه‌هایی که هم چاپ مناسب و هم استحکام موردنیاز است استفاده می‌شود.

فلوت BE

از ترکیب فلوت E و فلوت B، فلوت BE ساخته می شود. این نوع فلوت معمولا در کارتن های پنج لایه استفاده می شود. این ترکیب دولایه فلوت، دارای کیفیت چاپ فلوت E و استحکام فلوت B است در نتیجه در کارتن های ساخته شده با فلوت BE، کیفیت چاپ مناسب و همچنین مقاومت بیشتر را دارند. تعادل بین زیبایی و استحکام دلیل کاربرد این فلوت برای بسته بندی برندینگ و کالاهای حساس است.

فلوت CE

فلوت CE از ترکیب فلوت E و فلوت C ساخته شده است. این ساختار نسبت به فلوت B محافظت بیشتری دارد. از فلوت CE معمولا برای محصولاتی استفاده می شود که علاوه بر زیبایی نیاز به محافظت بالاتری دارند. جعبه هایی که از این نوع فلوت استفاده می کنند به دلیل محافظت بیشتری که دارند برای محصولات نیمه سنگین و کالاهای حساس استفاده می شوند.

فلوت CB

فلوت CB که از ترکیب فلوت B و فلوت C ساخته می شود یکی از مقاوم ترین ساختارهای مورد استفاده در کارتن های پنج لایه است. از این ترکیب برای تحمل فشار و محافظت بیشتر از محصولات استفاده می شود. کارتن های ساخته شده با فلوت CB استحکام بالایی دارند و برای حمل و نقل و انبارداری محصولات سنگین مناسب هستند. کاربرد این نوع فلوت در کارتن هایی است که برای تجهیزات صنعتی، قطعات خودرو و لوازم خانگی استفاده می شوند.

اگر اولویت شما ظرافت بسته‌بندی باشد، فلوت‌های نازک‌تر مانند D و Fو E گزینه‌های مناسبی هستند. در مقابل، برای محصولات سنگین‌تر یا بسته‌بندی‌هایی که به استحکام بیشتری نیاز دارند، معمولاً فلوت‌های C، B، EB، EC و BC انتخاب مناسب‌تری هستند.

آشنایی با انواع کارتن براساس فلوت

علاوه بر نوع فلوت، ساختار خود کارتن هم در انتخاب فلوت مناسب نقش مهمی دارد. کارتن و جعبه های لیمنتی سه لایه، پنج لایه برای نیازهای متفاوتی مناسب هستند. به همین دلیل است که ممکن است یک فلوت در یک نوع کارتن کاربرد بیشتری داشته باشد. در ادامه ابتدا با ساختار کارتن های سه لایه، پنج لایه و لمینتی آشنا می شویم. سپس در یک جدول فلوت مناسب برای أنواع کارتن را پیشنهاد می دهیم.

کارتن سه لایه

در کارتن سه لایه، از دو liner و یک فلوت استفاده می شود. انتخاب نوع فلوت به محصول ما بستگی دارد. اگر ظرافت جعبه عامل مهمی برای محصول باشد انتخاب فلوت F، D و E رایج تر است. اما اگر مقاومت فشاری اهمیت بیشتری داشته باشد معمولا از فلوت های ضخیم تر استفاده می شود. کارتن سه لایه معمول ترین انتخاب برای محصولات سبک تا نیمه سنگین است.

کارتن پنج لایه

کارتن پنج لایه از سه liner و دو فلوت تشکیل می شود. ترکیب‌های CB، BE و CE در این ساختار کاربرد زیادی دارند. کارتن های پنج لایه معمولا برای حمل و نقل طولانی و محصولات سنگین استفاده می شوند زیرا این ساختار مقاومت بیشتری در برابر فشار و ضربه ایجاد می کند.

برای هر صنعت کدام فلوت مناسب تر است؟

در جدول زیر فلوت‌های رایج مورد استفاده در هر صنعت را معرفی کرده‌ایم. این انتخاب‌ها قطعی نیستند و انتخاب نهایی فلوت مناسب ممکن است براساس نوع محصول، وزن و ابعاد آن و همچنین شرایط حمل‌ونقل تغییر کند.

صنعت	فلوت های رایج	دلیل
صنایع غذایی	E,C,F,D، B، BE	بسته به وزن محصول و نیاز به چاپ یا مقاومت
آرایشی و بهداشتی	F,D، E، BE	ظاهر ظریف، کیفیت چاپ و محافظت مناسب
دارویی	E,D,F، B	کیفیت چاپ، خوانایی اطلاعات و محافظت
لوازم الکترونیکی	E,D,C,F، B، BE، CB	نیاز به محافظت در برابر ضربه و فشار
لوازم خانگی	B,C,D، CB	مقاومت و تحمل وزن بالاتر
قطعات خودرو و صنعتی	B,C,D، CB	مقاومت در برابر فشار و شرایط حمل‌ونقل
پوشاک و محصولات سبک	F,D، E	وزن کم و اهمیت ظاهر بسته‌بندی

چگونه فلوت مناسب را انتخاب کنیم؟

عواملی که در انتخاب فلوت مناسب باید به آن ها توجه کنیم عبارتند از:

۱.وزن و ابعاد محصول

در ابتدا باید وزن و ابعاد محصول مشخص شود. طبیعتا محصولات سنگین به ساختاری با مقاومت بیشتر نیاز دارند. گاهی حجم محصول زیاد است اما وزن سنگینی ندارد، در این شرایط نیاز به انتخاب ساختار جعبه با مقاومت بالا نداریم. پس وزن و ابعاد محصول هر دو باهم در انتخاب ساختار مناسب تاثیرگذار هستند.

۲.میزان حساسیت محصول

برای محصولات شکننده و حساس مقاومت جعبه در مقابل ضربه و فشار اهمیت بیشتری پیدا می کند.

۳.شرایط حمل و نقل و انبارداری

مسافت حمل، تعداد دفعات جابه‌جایی، تعداد چیدمان روی هم و شرایط محیطی مثل رطوبت می‌توانند روی انتخاب ساختار کارتن اثر بگذارند.

۴.اهمیت کیفیت چاپ و بسته بندی

با توجه به نوع محصول، میزان اهمیت کیفیت چاپ روی کارتن یا جعبه لمینتی متفاوت است. برای محصولاتی که چاپ با کیفیت در آن ها اهمیت زیادی دارد، استفاده از فلوت های نازکی مانند F,D و E گزینه مناسب تری است. اما اگر همزمان به استحکام بیشتری هم نیاز داشته باشیم، بهتر است از ساختارهایی مانند BE برای ایجاد تعادل استفاده کنیم.

۵.نوع کارتن

انتخاب فلوت باید با ساختار نهایی کارتن هماهنگ باشد. یعنی باید مشخص شود که کدام مدل از کارتن های لمینتی سه لایه، پنج لایه را انتخاب کردیم سپس فلوتی انتخاب شود که مناسب ساختار و نیاز بسته بندی است.

۶.بودجه

در نهایت باید هزینه هم در نظر گرفته شود. استفاده از مقاوم‌ترین فلوت همیشه بهترین انتخاب نیست؛ بلکه باید مقاومتی انتخاب شود که متناسب با نیاز واقعی محصول باشد.

در نهایت باید بدانیم که همیشه بهترین فلوت مقاوم ترین و ضخیم ترین آن ها نیست. بهترین فلوت، فلوتی است که با مناسب ترین هزینه، محافظت و کارایی مناسب برای محصول ما را تامین کند.